Kan een securityteam zichzelf wegautomatiseren?

Bij Wigo4it beschermen we systemen waar veel van afhangt, zoals de bijstandsbetalingen aan zo'n 110.000 huishoudens. Securitymeldingen uitzoeken kost daarbij veel tijd, ook als er uiteindelijk niets aan de hand blijkt. Daarom laten we een deel van dat eerste onderzoek inmiddels door AI-agents doen. Op Techorama 2026 vertelde security engineer Ömer Zülaloğlu in zijn talk 'Can I Make Myself Obsolete? Two AI Agents in Security Operations' hoe dat werkt, en waar de mens aan zet blijft.


De agent doet het voorwerk, wij beoordelen
Zodra er een melding binnenkomt, gaat een AI-agent er zelfstandig mee aan de slag. Hij kijkt elke vijf minuten of er nieuwe incidenten zijn, verzamelt context en levert een rapport met een voorgestelde beoordeling, de gebruikte bronnen en de punten waarover hij twijfelt. Zijn rechten houden we bewust klein. Hij mag alleen lezen en komt niet bij privacygevoelige gegevens. Voor de gevallen die meer uitzoekwerk vragen, zetten we daarnaast een tweede, begeleide agent in, die we zelf aansturen.

De conclusie laten we nooit aan de agent over, en dat is niet voor niets. Zo zag onze beveiligingssoftware op een werkplek een verdachte wijziging in een systeembestand, die de agent inschatte als een echte dreiging. Bij nader onderzoek bleek het een onschuldige backup die een collega zelf had ingesteld. De agent herkende het mechanisme, maar trok te snel een conclusie.


Sneller van melding naar antwoord
De winst zit in snelheid. Tussen eind april en eind september 2026 deed de autonome agent 236 onderzoeken, ook buiten werktijd. Vaak ligt er al een analyse met bewijs en een voorstel klaar op het moment dat een engineer het incident oppakt.

Dat scheelt soms uren werk: toen er een waarschuwing binnenkwam over een besmette versie van de tool Trivy, legden we met de begeleide agent de sporen van de aanval naast onze eigen logbestanden. Binnen twintig minuten wisten we welke systemen geraakt waren. Daarna vervingen we samen met de betrokken teams de toegangsgegevens en verwijderden we de besmette versie.


Wij reviewen en beslissen
Bij alles wat de agents doen, houden we de regie. De begeleide agent werkt met de rechten van de engineer die ernaast zit. De autonome agent, die ook doorwerkt als er niemand bij is, draait op een apart account met beperkte rechten. Die grens leggen we in de techniek zelf, want een agent vragen om iets niet te doen is geen echte beveiliging.

Ook denken de agents mee over de detectie zelf. Bij een andere melding herkende de begeleide agent het IP-adres van ons eigen kantoor. Veel mislukte inlogpogingen vanaf een gedeeld adres vragen om een andere beoordeling dan dezelfde pogingen vanaf een onbekende bron. De agent stelde een aanpassing van de detectieregel voor. Zo'n voorstel gaat via versiebeheer langs een collega, die controleert of de signalen die er echt toe doen zichtbaar blijven.

Zo komen we sneller van een melding naar een antwoord, terwijl de beoordeling mensenwerk blijft. Kan Ömer zichzelf dus wegautomatiseren? Voorlopig niet. De agent neemt het voorwerk uit handen, vergelijkbaar met een junior security engineer. Het oordeel en de beslissing houden we zelf.


Waar we nu aan werken
Op dit moment experimenteert Ömer met een lokaal AI-model voor incidentonderzoek. De vraag is of de analyses daarmee goed genoeg blijven en of de verwerking helemaal binnen onze eigen omgeving kan, zonder dat er data naar de grote AI-providers gaat.

Daarnaast onderzoekt Ömer of een agent nieuwe dreigingen kan verbinden met de technologie die we zelf gebruiken, iets wat nu nog veel handwerk is. Met onze wiki en Azure-omgeving als bron zou de agent wekelijks een wijzigingsvoorstel kunnen indienen, met regel, onderbouwing en testresultaten. Voordat we dat overnemen, moet hij wel laten zien dat de regel bij onze omgeving past, dat de juiste loggegevens er zijn en dat hij niet vooral nieuwe valse alarmen oplevert. Zo willen we sneller van een nieuwe aanval naar een werkende detectie komen.

Logo gemeente Amsterdam
Logo gemeente Rotterdam
Logo gemeente Utrecht
Logo gemeente Den Haag